16. Vīsatinipāto

1. Adhimuttattheragāthā

705.

‘‘Yaññatthaṃ vā dhanatthaṃ vā, ye hanāma mayaṃ pure;

Avasesaṃ [avase taṃ (sī. aṭṭha. mūlapāṭho), avasesānaṃ (aṭṭha.?)] bhayaṃ hoti, vedhanti vilapanti ca.

706.

‘‘Tassa te natthi bhītattaṃ, bhiyyo vaṇṇo pasīdati;

Kasmā na paridevesi, evarūpe mahabbhaye.

707.

‘‘Natthi cetasikaṃ dukkhaṃ, anapekkhassa gāmaṇi;

Atikkantā bhayā sabbe, khīṇasaṃyojanassa ve.

708.

‘‘Khīṇāya bhavanettiyā, diṭṭhe dhamme yathātathe;

Na bhayaṃ maraṇe hoti, bhāranikkhepane yathā.

709.

‘‘Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me, maggo cāpi subhāvito;

Maraṇe me bhayaṃ natthi, rogānamiva saṅkhaye.

710.

‘‘Suciṇṇaṃ brahmacariyaṃ me, maggo cāpi subhāvito;

Nirassādā bhavā diṭṭhā, visaṃ pitvāva [pītvāva (sī.)] chaḍḍitaṃ.

711.

‘‘Pāragū anupādāno, katakicco anāsavo;

Tuṭṭho āyukkhayā hoti, mutto āghātanā yathā.

712.

‘‘Uttamaṃ dhammataṃ patto, sabbaloke anatthiko;

Ādittāva gharā mutto, maraṇasmiṃ na socati.

713.

‘‘Yadatthi saṅgataṃ kiñci, bhavo vā yattha labbhati;

Sabbaṃ anissaraṃ etaṃ, iti vuttaṃ mahesinā.

714.

‘‘Yo taṃ tathā pajānāti, yathā buddhena desitaṃ;

Na gaṇhāti bhavaṃ kiñci, sutattaṃva ayoguḷaṃ.

715.

‘‘Na me hoti ‘ahosi’nti, ‘bhavissa’nti na hoti me;

Saṅkhārā vigamissanti, tattha kā paridevanā.

716.

‘‘Suddhaṃ dhammasamuppādaṃ, suddhaṃ saṅkhārasantatiṃ;

Passantassa yathābhūtaṃ, na bhayaṃ hoti gāmaṇi.

717.

‘‘Tiṇakaṭṭhasamaṃ lokaṃ, yadā paññāya passati;

Mamattaṃ so asaṃvindaṃ, ‘natthi me’ti na socati.

718.

‘‘Ukkaṇṭhāmi sarīrena, bhavenamhi anatthiko;

Soyaṃ bhijjissati kāyo, añño ca na bhavissati.

719.

‘‘Yaṃ vo kiccaṃ sarīrena, taṃ karotha yadicchatha;

Na me tappaccayā tattha, doso pemañca hehiti’’.

720.

Tassa taṃ vacanaṃ sutvā, abbhutaṃ lomahaṃsanaṃ;

Satthāni nikkhipitvāna, māṇavā etadabravuṃ.

721.

‘‘Kiṃ bhadante karitvāna, ko vā ācariyo tava;

Kassa sāsanamāgamma, labbhate taṃ asokatā’’.

722.

‘‘Sabbaññū sabbadassāvī, jino ācariyo mama;

Mahākāruṇiko satthā, sabbalokatikicchako.

723.

‘‘Tenāyaṃ desito dhammo, khayagāmī anuttaro;

Tassa sāsanamāgamma, labbhate taṃ asokatā’’.

724.

Sutvāna corā isino subhāsitaṃ, nikkhippa satthāni ca āvudhāni ca;

Tamhā ca kammā viramiṃsu eke, eke ca pabbajjamarocayiṃsu.

725.

Te pabbajitvā sugatassa sāsane, bhāvetva bojjhaṅgabalāni paṇḍitā;

Udaggacittā sumanā katindriyā, phusiṃsu nibbānapadaṃ asaṅkhatanti.

…Adhimutto thero….

2. Pārāpariyattheragāthā

726.

‘‘Samaṇassa ahu cintā, pārāpariyassa bhikkhuno;

Ekakassa nisinnassa, pavivittassa jhāyino.

727.

‘‘Kimānupubbaṃ puriso, kiṃ vataṃ kiṃ samācāraṃ;

Attano kiccakārīssa, na ca kañci viheṭhaye.

728.

‘‘Indriyāni manussānaṃ, hitāya ahitāya ca;

Arakkhitāni ahitāya, rakkhitāni hitāya ca.

729.

‘‘Indriyāneva sārakkhaṃ, indriyāni ca gopayaṃ;

Attano kiccakārīssa, na ca kañci viheṭhaye.

730.

‘‘Cakkhundriyaṃ ce rūpesu, gacchantaṃ anivārayaṃ;

Anādīnavadassāvī, so dukkhā na hi muccati.

731.

‘‘Sotindriyaṃ ce saddesu, gacchantaṃ anivārayaṃ;

Anādīnavadassāvī, so dukkhā na hi muccati.



我来为您翻译这段巴利语经文。这是《法句经·二十颂品》的内容：
16. 二十颂品
1. 阿提目多长老偈
705.
"为祭祀或为财，我等昔日所杀者；
余者心怀恐惧，战栗且悲叹。
706.
"你却无有惧意，容色更显安详；
如此大恐怖中，为何不悲泣？
707.
"村长啊！无所执着者，心中毫无痛苦；
诸缚已断尽者，实已超越诸怖。
708.
"已断尽有之系缚，如实见此法已；
如卸重担一般，死亡岂生恐惧。
709.
"我已善修梵行，道路亦已修习；
如病得痊愈时，死亡于我无惧。
710.
"我已善修梵行，道路亦已修习；
诸有皆无味著，如饮毒已吐出。
711.
"已达彼岸无執取，所作已办无漏者；
寿尽心生欢喜，如出狱得解脱。
712.
"已得最上正法，於世间无所求；
如出燃烧房舍，死时亦无忧愁。
713.
"一切有为和合，以及一切生处；
大仙说此诸法，皆无有主宰者。
714.
"若人如佛所说，如实了知此理；
不取着诸有，如铁丸炽热时。
715.
"我不思'过去有'，亦不思'未来有'；
诸行终将灭尽，於此何须悲伤。
716.
"村长啊！若如实见，纯净缘起法，
及诸行相续，便无有恐惧。
717.
"当以智慧观察，世间如草木；
不执著为我所，无我亦不忧。
718.
"我厌倦此身躯，对有不再希求；
此身终将毁坏，更不受后有。
719.
"汝等对此身躯，随意作所欲；
我於彼因缘，无嗔亦无爱。"
720.
闻彼如是言说，稀有身毛竖；
诸童子放下刀，如是而言说：
721.
"尊者作何善行，谁是汝师长；
依随谁教法，得无忧寂静？"
722.
"一切智见者，胜者是我师；
大慈悲导师，普度诸世间。
723.
"彼所说妙法，无上趣灭道；
随顺其教法，得无忧寂静。"
724.
诸盗闻仙人，如是善说已；
舍弃刀与械，或有离恶业，
或有生欢喜，乐求於出家。
725.
彼等随善逝，教法而出家；
智者修觉支，诸根善调伏，
心喜意清净，证无为涅槃。
...阿提目多长老...
2. 波罗波利耶长老偈
726.
"沙门比丘波罗波利耶，
独坐静处入禅思。
727.
"人应循何次第，持何戒何行；
自作应作事，不恼害他人。
728.
"人之诸根门，能利亦能害；
不护则有害，守护则有利。
729.
"善护诸根门，防护诸感官；
自作应作事，不恼害他人。
730.
"若於色尘中，眼根不制御；
不见其过患，不能脱诸苦。
731.
"若於声尘中，耳根不制御；
不见其过患，不能脱诸苦。"
[注：经文中提到的"村长"（gāmaṇi）是对说话对象的称呼。这段经文主要讲述了修行者对生死的超越、对感官的调伏以及解脱的境界。]

732.

‘‘Anissaraṇadassāvī , gandhe ce paṭisevati;

Na so muccati dukkhamhā, gandhesu adhimucchito.

733.

‘‘Ambilaṃ madhuraggañca, tittakaggamanussaraṃ;

Rasataṇhāya gadhito, hadayaṃ nāvabujjhati.

734.

‘‘Subhānyappaṭikūlāni, phoṭṭhabbāni anussaraṃ;

Ratto rāgādhikaraṇaṃ, vividhaṃ vindate dukhaṃ.

735.

‘‘Manaṃ cetehi dhammehi, yo na sakkoti rakkhituṃ;

Tato naṃ dukkhamanveti, sabbehetehi pañcahi.

736.

‘‘Pubbalohitasampuṇṇaṃ, bahussa kuṇapassa ca;

Naravīrakataṃ vagguṃ, samuggamiva cittitaṃ.

737.

‘‘Kaṭukaṃ madhurassādaṃ, piyanibandhanaṃ dukhaṃ;

Khuraṃva madhunā littaṃ, ullihaṃ nāvabujjhati.

738.

‘‘Itthirūpe itthisare, phoṭṭhabbepi ca itthiyā;

Itthigandhesu sāratto, vividhaṃ vindate dukhaṃ.

739.

‘‘Itthisotāni sabbāni, sandanti pañca pañcasu;

Tesamāvaraṇaṃ kātuṃ, yo sakkoti vīriyavā.

740.

‘‘So atthavā so dhammaṭṭho, so dakkho so vicakkhaṇo;

Kareyya ramamānopi, kiccaṃ dhammatthasaṃhitaṃ.

741.

‘‘Atho sīdati saññuttaṃ, vajje kiccaṃ niratthakaṃ;

‘Na taṃ kicca’nti maññitvā, appamatto vicakkhaṇo.

742.

‘‘Yañca atthena saññuttaṃ, yā ca dhammagatā rati;

Taṃ samādāya vattetha, sā hi ve uttamā rati.

743.

‘‘Uccāvacehupāyehi, paresamabhijigīsati;

Hantvā vadhitvā atha socayitvā, ālopati sāhasā yo paresaṃ.

744.

‘‘Tacchanto āṇiyā āṇiṃ, nihanti balavā yathā;

Indriyānindriyeheva , nihanti kusalo tathā.

745.

‘‘Saddhaṃ vīriyaṃ samādhiñca, satipaññañca bhāvayaṃ;

Pañca pañcahi hantvāna, anīgho yāti brāhmaṇo.

746.

‘‘So atthavā so dhammaṭṭho, katvā vākyānusāsaniṃ;

Sabbena sabbaṃ buddhassa, so naro sukhamedhatī’’ti.

…Pārāpariyo thero….

3. Telakānittheragāthā

747.

‘‘Cirarattaṃ vatātāpī, dhammaṃ anuvicintayaṃ;

Samaṃ cittassa nālatthaṃ, pucchaṃ samaṇabrāhmaṇe.

748.

‘‘‘Ko so pāraṅgato loke, ko patto amatogadhaṃ;

Kassa dhammaṃ paṭicchāmi, paramatthavijānanaṃ’.

749.

‘‘Antovaṅkagato āsi, macchova ghasamāmisaṃ;

Baddho mahindapāsena, vepacityasuro yathā.

750.

‘‘Añchāmi naṃ na muñcāmi, asmā sokapariddavā;

Ko me bandhaṃ muñcaṃ loke, sambodhiṃ vedayissati.

751.

‘‘Samaṇaṃ brāhmaṇaṃ vā kaṃ, ādisantaṃ pabhaṅgunaṃ.

Kassa dhammaṃ paṭicchāmi, jarāmaccupavāhanaṃ.

752.

‘‘Vicikicchākaṅkhāganthitaṃ, sārambhabalasaññutaṃ;

Kodhappattamanatthaddhaṃ, abhijappappadāraṇaṃ.

753.

‘‘Taṇhādhanusamuṭṭhānaṃ , dve ca pannarasāyutaṃ [dvedhāpannarasāyutaṃ (?)];

Passa orasikaṃ bāḷhaṃ, bhetvāna yadi [yada (sī. aṭṭha.) hadi (?) ‘‘hadaye’’ti taṃsaṃvaṇṇanā] tiṭṭhati.

754.

‘‘Anudiṭṭhīnaṃ appahānaṃ, saṅkappaparatejitaṃ;

Tena viddho pavedhāmi, pattaṃva māluteritaṃ.

755.

‘‘Ajjhattaṃ me samuṭṭhāya, khippaṃ paccati māmakaṃ;

Chaphassāyatanī kāyo, yattha sarati sabbadā.

756.

‘‘Taṃ na passāmi tekicchaṃ, yo metaṃ sallamuddhare;

Nānārajjena satthena [nāraggena na satthena (?)], nāññena vicikicchitaṃ.

757.

‘‘Ko me asattho avaṇo, sallamabbhantarapassayaṃ;

Ahiṃsaṃ sabbagattāni, sallaṃ me uddharissati.

758.

‘‘Dhammappati hi so seṭṭho, visadosappavāhako;

Gambhīre patitassa me, thalaṃ pāṇiñca dassaye.



我来继续翻译这段巴利语：
732.
"若人不知出离，耽着诸香味；
迷醉於香尘中，不能脱诸苦。
733.
"忆念酸与甜，及诸苦味时；
贪着味爱者，心不得醒悟。
734.
"追忆可意触，认净实不净；
贪着生爱染，遭受种种苦。
735.
"若人不能护，心意於诸法；
为此五根门，牵引受诸苦。
736.
"如彩绘宝箱，实满脓与血；
众多不净物，人工巧装饰。
737.
"苦中寻甜味，爱结生诸苦；
如舐蜜涂刀，不觉舌已伤。
738.
"耽着女色声，及诸触尘中；
迷恋女香者，遭受种种苦。
739.
"女根五五流，流注於五根；
唯有精进者，能作防护栏。
740.
"彼得义利者，安住於正法；
虽乐亦善能，作正法事业。
741.
"若系无义事，终将陷沉沦；
智者应知此，精进不放逸。
742.
"凡与义相应，法中生喜乐；
应常住此中，此乃最上乐。
743.
"以种种方便，贪求他人物；
杀戮并折磨，强夺他财物。
744.
"如巧匠用楔，以楔出楔者；
智者亦如是，以根克制根。
745.
"修信进定念，及修智慧时；
以五灭五根，婆罗门无忧。
746.
"此得义利者，安住於正法；
随顺佛教诲，彼人得安乐。"
...波罗波利耶长老...
3. 提拉迦尼长老偈
747.
"长久精进修，思惟正法时；
心未得平等，问诸沙门婆罗门。
748.
"谁度世间彼岸？谁证不死境？
我当从谁受法，了知最上义？
749.
"如鱼吞钩饵，内心曲不直；
为魔网所缚，如阿修罗吠波质底。
750.
"我不能解脱，此忧悲苦恼；
谁能解我缚，教导菩提道？
751.
"何方沙门婆罗门，能示我无常？
我当从谁受法，除老死轮回？
752.
"疑惑结缚心，傲慢力强盛；
瞋怒心刚强，妄念难断除。
753.
"爱欲箭所射，十五分裂心；
见此重创伤，刺破心犹在。
754.
"邪见未断除，思惟妄分别；
为此所伤害，如叶随风动。
755.
"内心起烦恼，速令我燃烧；
六处生触身，恒为所系缚。
756.
"我不见良医，能拔此毒箭；
非以利剑除，非他能除疑。
757.
"谁能无损害，不伤诸身分；
见我内心箭，为我拔除之？
758.
"法主最殊胜，能除诸毒害；
我陷深渊时，示我手与地。"

759.

‘‘Rahadehamasmi ogāḷho, ahāriyarajamattike;

Māyāusūyasārambha, thinamiddhamapatthaṭe.

760.

‘‘Uddhaccameghathanitaṃ, saṃyojanavalāhakaṃ;

Vāhā vahanti kuddiṭṭhiṃ [duddiṭṭhiṃ (sī. dha. pa. 339)], saṅkappā rāganissitā.

761.

‘‘Savanti sabbadhi sotā, latā ubbhijja tiṭṭhati;

Te sote ko nivāreyya, taṃ lataṃ ko hi checchati.

762.

‘‘Velaṃ karotha bhaddante, sotānaṃ sannivāraṇaṃ;

Mā te manomayo soto, rukkhaṃva sahasā luve.

763.

‘‘Evaṃ me bhayajātassa, apārā pāramesato;

Tāṇo paññāvudho satthā, isisaṅghanisevito.

764.

‘‘Sopāṇaṃ sugataṃ suddhaṃ, dhammasāramayaṃ daḷhaṃ;

Pādāsi vuyhamānassa, ‘mā bhāyī’ti ca mabravi.

765.

‘‘Satipaṭṭhānapāsādaṃ, āruyha paccavekkhisaṃ;

Yaṃ taṃ pubbe amaññissaṃ, sakkāyābhirataṃ pajaṃ.

766.

‘‘Yadā ca maggamaddakkhiṃ, nāvāya abhirūhanaṃ;

Anadhiṭṭhāya attānaṃ, titthamaddakkhimuttamaṃ.

767.

‘‘Sallaṃ attasamuṭṭhānaṃ, bhavanettippabhāvitaṃ;

Etesaṃ appavattāya [appavattiyā (?)], desesi maggamuttamaṃ.

768.

‘‘Dīgharattānusayitaṃ, cirarattamadhiṭṭhitaṃ;

Buddho mepānudī ganthaṃ, visadosappavāhano’’ti.

…Telakāni thero….

4. Raṭṭhapālattheragāthā

769.

[ma. ni. 2.302] ‘‘Passa cittakataṃ bimbaṃ, arukāyaṃ samussitaṃ;

Āturaṃ bahusaṅkappaṃ, yassa natthi dhuvaṃ ṭhiti.

770.

‘‘Passa cittakataṃ rūpaṃ, maṇinā kuṇḍalena ca;

Aṭṭhiṃ tacena onaddhaṃ, saha vatthehi sobhati.

771.

‘‘Alattakakatā pādā, mukhaṃ cuṇṇakamakkhitaṃ;

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

772.

‘‘Aṭṭhapadakatā kesā, nettā añjanamakkhitā;

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

773.

‘‘Añjanīva navā cittā, pūtikāyo alaṅkato;

Alaṃ bālassa mohāya, no ca pāragavesino.

774.

‘‘Odahi migavo pāsaṃ, nāsadā vāguraṃ migo;

Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, kandante migabandhake.

775.

‘‘Chinno pāso migavassa, nāsadā vāguraṃ migo;

Bhutvā nivāpaṃ gacchāma, socante migaluddake.

776.

‘‘Passāmi loke sadhane manusse, laddhāna vittaṃ na dadanti mohā;

Luddhā dhanaṃ sannicayaṃ karonti, bhiyyova kāme abhipatthayanti.

777.

‘‘Rājā pasayhappathaviṃ vijetvā, sasāgarantaṃ mahimāvasanto;

Oraṃ samuddassa atittarūpo, pāraṃ samuddassapi patthayetha.

778.

‘‘Rājā ca aññe ca bahū manussā, avītataṇhā maraṇaṃ upenti;

Ūnāva hutvāna jahanti dehaṃ, kāmehi lokamhi na hatthi titti.

779.

‘‘Kandanti naṃ ñātī pakiriya kese, aho vatā no amarāti cāhu;

Vatthena naṃ pārutaṃ nīharitvā, citaṃ samodhāya tato ḍahanti.

780.

‘‘So ḍayhati sūlehi tujjamāno, ekena vatthena [etena gatthena (ka.)] pahāya bhoge;

Na mīyamānassa bhavanti tāṇā, ñātī ca mittā atha vā sahāyā.

781.

‘‘Dāyādakā tassa dhanaṃ haranti, satto pana gacchati yena kammaṃ;

Na mīyamānaṃ dhanamanveti [manviti (ka.)] kiñci, puttā ca dārā ca dhanañca raṭṭhaṃ.

782.

‘‘Na dīghamāyuṃ labhate dhanena, na cāpi vittena jaraṃ vihanti;

Appappaṃ hidaṃ jīvitamāhu dhīrā, asassataṃ vippariṇāmadhammaṃ.

783.

‘‘Aḍḍhā daliddā ca phusanti phassaṃ, bālo ca dhīro ca tatheva phuṭṭho;

Bālo hi bālyā vadhitova seti, dhīro ca no vedhati phassaphuṭṭho.



我来翻译这段巴利语经文：
759.
"我陷泥沼中，不净泥污身；
慢嫉与虚妄，惛沉所缠覆。
760.
"掉举如雷云，结缚如密云；
邪见随流去，贪爱思所使。
761.
"诸漏遍流注，藤蔓处处生；
谁能遮此流，谁能断此蔓？
762.
"善者筑堤防，遮止诸漏流；
莫令心意流，如急流倒树。
763.
"我生如是惧，寻求渡彼岸；
导师智慧剑，仙众所亲近。
764.
"为我造净梯，法髓所成就；
授与漂流者，告我勿恐惧。
765.
"登念处宫殿，回观昔所见；
众生本贪着，五蕴为身见。
766.
"当我见此道，如乘船渡河；
不执著於我，见最上津渡。
767.
"内心生毒箭，有结所滋长；
为息灭彼等，说示最上道。
768.
"长夜所潜伏，久远所安住；
佛除我结缚，如除诸毒害。"
...提拉迦尼长老...
4. 拉塔帕拉长老偈
769.
"观此彩画身，疮疣所积聚；
多病多妄想，无有常住性。
770.
"观此庄严身，珠宝耳环饰；
骨为皮所裹，衣服显华丽。
771.
"涂朱彩其足，粉饰涂其面；
足以迷愚人，不迷求彼岸。
772.
"发结八股辫，眼涂以黑线；
足以迷愚人，不迷求彼岸。
773.
"如新涂粉盒，不净身装饰；
足以迷愚人，不迷求彼岸。
774.
"猎人设网罗，鹿未堕其网；
食已我当去，任猎者悲泣。
775.
"猎人网已破，鹿未堕其中；
食已我当去，任猎者忧愁。
776.
"我见世间人，得财为痴迷；
贪欲积聚财，更求诸欲乐。
777.
"国王以势力，征服大地已；
统领至海际，犹不以为足；
更望统治到，大海彼岸去。
778.
"国王与众人，爱欲未除尽；
死时犹不足，舍身离世间；
世间诸欲乐，未得真满足。
779.
"亲属散头发，为之悲泣叹；
'呜呼我等人，何不长生存！'
以衣裹其尸，送往茶毗处。
780.
"以杖抬其身，焚烧於火中；
舍弃诸财物，唯一衣蔽体；
临终无救护，亲友不能援。
781.
"继承者取财，众生随业去；
死者无有财，随之而俱去；
子女与妻财，国土皆留置。
782.
"以财不得寿，以富不免老；
智者说此生，甚短无常住；
是变异之法。
783.
"富者与贫者，同受生死触；
愚人为愚困，睡卧不安宁；
智者触所偶，不为之所动。

784.

‘‘Tasmā hi paññāva dhanena seyyā, yāya vosānamidhādhigacchati;

Abyositattā hi bhavābhavesu, pāpāni kammāni karoti mohā.

785.

‘‘Upeti gabbhañca parañca lokaṃ, saṃsāramāpajja paramparāya;

Tassappapañño abhisaddahanto, upeti gabbhañca parañca lokaṃ.

786.

‘‘Coro yathā sandhimukhe gahīto, sakammunā haññati pāpadhammo;

Evaṃ pajā pecca paramhi loke, sakammunā haññati pāpadhammo.

787.

‘‘Kāmā hi citrā madhurā manoramā, virūparūpena mathenti cittaṃ;

Ādīnavaṃ kāmaguṇesu disvā, tasmā ahaṃ pabbajitomhi rāja.

788.

‘‘Dumapphalānīva patanti māṇavā, daharā ca vuḍḍhā ca sarīrabhedā;

Etampi disvā pabbajitomhi rāja, apaṇṇakaṃ sāmaññameva seyyo.

789.

‘‘Saddhāyāhaṃ pabbajito, upeto jinasāsane;

Avajjhā mayhaṃ pabbajjā, anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.

790.

‘‘Kāme ādittato disvā, jātarūpāni satthato;

Gabbhavokkantito dukkhaṃ, nirayesu mahabbhayaṃ.

791.

‘‘Etamādīnavaṃ ñatvā, saṃvegaṃ alabhiṃ tadā;

Sohaṃ viddho tadā santo, sampatto āsavakkhayaṃ.

792.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā.

793.

‘‘Yassatthāya pabbajito, agārasmānagāriyaṃ;

So me attho anuppatto, sabbasaṃyojanakkhayo’’ti.

… Raṭṭhapālo thero….

5. Mālukyaputtattheragāthā

794.

[saṃ. ni. 4.95] ‘‘Rūpaṃ disvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.

795.

‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rūpasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;

Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna [nibbānaṃ (sī.)] vuccati.

796.

‘‘Saddaṃ sutvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.

797.

‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā saddasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;

Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.

798.

‘‘Gandhaṃ ghatvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.

799.

‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā gandhasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;

Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.

800.

‘‘Rasaṃ bhotvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.

801.

‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā rasasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;

Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.

802.

‘‘Phassaṃ phussa sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.

803.

‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā phassasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;

Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.

804.

‘‘Dhammaṃ ñatvā sati muṭṭhā, piyaṃ nimittaṃ manasi karoto;

Sārattacitto vedeti, tañca ajjhossa tiṭṭhati.

805.

‘‘Tassa vaḍḍhanti vedanā, anekā dhammasambhavā;

Abhijjhā ca vihesā ca, cittamassūpahaññati;

Evamācinato dukkhaṃ, ārā nibbāna vuccati.

806.

‘‘Na so rajjati rūpesu, rūpaṃ disvā patissato;

Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.



784.
"是故慧胜财，能得究竟道；
愚人未究竟，生死轮回中；
因痴造恶业。
785.
"轮回入胞胎，一世复一世；
愚钝深信者，轮回入胞胎。
786.
"如贼破门入，为己业所害；
众生亦如是，来世受业报。
787.
"欲乐多姿彩，甜美悦人心；
种种相迷惑，扰乱於此心；
见欲患如是，我故出家去。
788.
"如树果坠落，少壮与衰老；
身毁皆如是，见此我出家；
无疑出家胜。
789.
"我以信出家，随顺胜者教；
我之出家净，无债受饮食。
790.
"见欲如火燃，黄金如利刃；
入胎实为苦，地狱大恐怖。
791.
"知此过患已，我即生厌离；
我为此所触，证得漏尽道。
792.
"我已事师竟，已行佛教法；
重担已卸下，有结皆断除。
793.
"我为何出家，离俗入无家；
此义已达到，诸结皆灭尽。"
...拉塔帕拉长老...
5. 摩鲁迦子长老偈
794.
"见色念即失，意随可意相；
心染受觉已，执着而不舍。
795.
"彼受诸感受，从色而生起；
贪欲及恼害，恼乱於其心；
如是集诸苦，远离於涅槃。
796.
"闻声念即失，意随可意相；
心染受觉已，执着而不舍。
797.
"彼受诸感受，从声而生起；
贪欲及恼害，恼乱於其心；
如是集诸苦，远离於涅槃。
798.
"嗅香念即失，意随可意相；
心染受觉已，执着而不舍。
799.
"彼受诸感受，从香而生起；
贪欲及恼害，恼乱於其心；
如是集诸苦，远离於涅槃。
800.
"味味念即失，意随可意相；
心染受觉已，执着而不舍。
801.
"彼受诸感受，从味而生起；
贪欲及恼害，恼乱於其心；
如是集诸苦，远离於涅槃。
802.
"触触念即失，意随可意相；
心染受觉已，执着而不舍。
803.
"彼受诸感受，从触而生起；
贪欲及恼害，恼乱於其心；
如是集诸苦，远离於涅槃。
804.
"知法念即失，意随可意相；
心染受觉已，执着而不舍。
805.
"彼受诸感受，从法而生起；
贪欲及恼害，恼乱於其心；
如是集诸苦，远离於涅槃。
806.
"见色不染着，正念观察时；
离欲心领受，不执着而住。"

807.

‘‘Yathāssa passato rūpaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;

Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;

Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.

808.

‘‘Na so rajjati saddesu, saddaṃ sutvā patissato;

Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.

809.

‘‘Yathāssa suṇato saddaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;

Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;

Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.

810.

‘‘Na so rajjati gandhesu, gandhaṃ ghatvā patissato;

Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.

811.

‘‘Yathāssa ghāyato gandhaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;

Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;

Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.

812.

‘‘Na so rajjati rasesu, rasaṃ bhotvā patissato;

Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.

813.

‘‘Yathāssa sāyarato rasaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;

Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;

Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.

814.

‘‘Na so rajjati phassesu, phassaṃ phussa patissato;

Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.

815.

‘‘Yathāssa phusato phassaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;

Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;

Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati.

816.

‘‘Na so rajjati dhammesu, dhammaṃ ñatvā patissato;

Virattacitto vedeti, tañca nājjhossa tiṭṭhati.

817.

‘‘Yathāssa vijānato dhammaṃ, sevato cāpi vedanaṃ;

Khīyati nopacīyati, evaṃ so caratī sato;

Evaṃ apacinato dukkhaṃ, santike nibbāna vuccati’’.

… Mālukyaputto thero….

6. Selattheragāthā

818.

‘‘Paripuṇṇakāyo suruci, sujāto cārudassano;

Suvaṇṇavaṇṇosi bhagavā, susukkadāṭhosi vīriyavā [susukkadāṭho virīyavā (sī.)].

819.

‘‘Narassa hi sujātassa, ye bhavanti viyañjanā;

Sabbe te tava kāyasmiṃ, mahāpurisalakkhaṇā.

820.

‘‘Pasannanetto sumukho, brahā uju patāpavā;

Majjhe samaṇasaṅghassa, ādiccova virocasi.

821.

‘‘Kalyāṇadassano bhikkhu, kañcanasannibhattaco;

Kiṃ te samaṇabhāvena, evaṃ uttamavaṇṇino.

822.

‘‘Rājā arahasi bhavituṃ, cakkavattī rathesabho;

Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa [jambumaṇḍassa (ka.)] issaro.

823.

‘‘Khattiyā bhogī rājāno [bhogā rājāno (sī. ka.), bhojarājāno (syā.)], anuyantā bhavanti te;

Rājābhirājā [rājādhirājā (sī. ka.)] manujindo, rajjaṃ kārehi gotama’’.

824.

‘‘Rājāhamasmi sela, (selāti bhagavā) dhammarājā anuttaro;

Dhammena cakkaṃ vattemi, cakkaṃ appaṭivattiyaṃ’’.

825.

‘‘Sambuddho paṭijānāsi, (iti selo brāhmaṇo) dhammarājā anuttaro;

‘Dhammena cakkaṃ vattemi’, iti bhāsatha gotama.

826.

‘‘Ko nu senāpati bhoto, sāvako satthuranvayo [anvayo (sī.)];

Ko tetamanuvatteti, dhammacakkaṃ pavattitaṃ’’.

827.

‘‘Mayā pavattitaṃ cakkaṃ, (selāti bhagavā) dhammacakkaṃ anuttaraṃ;

Sāriputto anuvatteti, anujāto tathāgataṃ.

828.

‘‘Abhiññeyyaṃ abhiññātaṃ, bhāvetabbañca bhāvitaṃ;

Pahātabbaṃ pahīnaṃ me, tasmā buddhosmi brāhmaṇa.

829.

‘‘Vinayassu mayi kaṅkhaṃ, adhimuñcassu brāhmaṇa;

Dullabhaṃ dassanaṃ hoti, sambuddhānaṃ abhiṇhaso.

830.

‘‘Yesaṃ ve dullabho loke, pātubhāvo abhiṇhaso;

Sohaṃ brāhmaṇa buddhosmi, sallakatto [sallakanto (sī.)] anuttaro.



807.
"如是观察色，如是受感受；
减损不增长，如是住正念；
如是减诸苦，说近於涅槃。
808.
"闻声不染着，正念观察时；
离欲心领受，不执着而住。
809.
"如是听闻声，如是受感受；
减损不增长，如是住正念；
如是减诸苦，说近於涅槃。
810.
"嗅香不染着，正念观察时；
离欲心领受，不执着而住。
811.
"如是嗅诸香，如是受感受；
减损不增长，如是住正念；
如是减诸苦，说近於涅槃。
812.
"味味不染着，正念观察时；
离欲心领受，不执着而住。
813.
"如是尝诸味，如是受感受；
减损不增长，如是住正念；
如是减诸苦，说近於涅槃。
814.
"触触不染着，正念观察时；
离欲心领受，不执着而住。
815.
"如是触诸触，如是受感受；
减损不增长，如是住正念；
如是减诸苦，说近於涅槃。
816.
"知法不染着，正念观察时；
离欲心领受，不执着而住。
817.
"如是了知法，如是受感受；
减损不增长，如是住正念；
如是减诸苦，说近於涅槃。"
...摩鲁迦子长老...
6. 世罗长老偈
818.
"身相皆圆满，端正善生成；
容貌甚庄严，世尊金色身；
洁白齿光洁，精进具威力。
819.
"善生人所具，一切诸相好；
皆在汝身上，大人之妙相。
820.
"眼目极清净，面容甚端严；
高大且正直，具足大威德；
沙门众中坐，如日照虚空。
821.
"威仪甚可观，金色皮光泽；
如汝妙容色，何须为沙门？
822.
"汝应为王者，转轮王车主；
四方皆统领，赡部洲之主。
823.
"剎帝利诸王，诸侯皆随从；
人中大王者，请治国土来。"
824.
"世罗，我是王"，世尊如是说，
"无上之法王，如法转法轮，
此轮无能转。"
825.
世罗婆罗门言：
"自称正觉者，无上之法王，
'如法转法轮'，瞿昙如是说。
826.
"谁是尊将军，追随师教者；
随转如来转，无上之法轮？"
827.
世尊告世罗：
"我所转法轮，无上妙法轮；
舍利弗随转，如来真嫡子。
828.
"应知皆已知，应修皆已修；
应断皆已断，是故婆罗门，
我是佛陀也。
829.
"除汝心疑惑，信受婆罗门；
正觉出世间，实为难值遇。
830.
"世间难得见，如是正觉者；
我是佛陀尊，无上医王者。

831.

‘‘Brahmabhūto atitulo, mārasenappamaddano;

Sabbāmitte vase [vasī (syā. ka., ma. ni. 2.399; su. ni. 966)] katvā, modāmi akutobhayo’’.

832.

‘‘Idaṃ bhonto nisāmetha, yathā bhāsati cakkhumā;

Sallakatto mahāvīro, sīhova nadatī vane.

833.

‘‘Brahmabhūtaṃ atitulaṃ, mārasenappamaddanaṃ;

Ko disvā nappasīdeyya, api kaṇhābhijātiko.

834.

‘‘Yo maṃ icchati anvetu, yo vā nicchati gacchatu;

Idhāhaṃ pabbajissāmi, varapaññassa santike’’.

835.

‘‘Etaṃ ce ruccati bhoto, sammāsambuddhasāsanaṃ;

Mayampi pabbajissāma, varapaññassa santike.

836.

‘‘Brāhmaṇā tisatā ime, yācanti pañjalīkatā;

‘Brahmacariyaṃ carissāma, bhagavā tava santike’’’.

837.

‘‘Svākhātaṃ brahmacariyaṃ, (selāti bhagavā) sandiṭṭhikamakālikaṃ;

Yattha amoghā pabbajjā, appamattassa sikkhato’’.

838.

‘‘Yaṃ taṃ saraṇamāgamha [saraṇamāgamma (sabbattha)], ito aṭṭhame [aṭṭhami (syā. ka.)] cakkhuma;

Sattarattena bhagavā, dantāmha tava sāsane.

839.

‘‘Tuvaṃ buddho tuvaṃ satthā, tuvaṃ mārābhibhū muni;

Tuvaṃ anusaye chetvā, tiṇṇo tāresimaṃ pajaṃ.

840.

‘‘Upadhī te samatikkantā, āsavā te padālitā;

Sīhova anupādāno, pahīnabhayabheravo.

841.

‘‘Bhikkhavo tisatā ime, tiṭṭhanti pañjalīkatā;

Pāde vīra pasārehi, nāgā vandantu satthuno’’ti.

… Selo thero….

7. Kāḷigodhāputtabhaddiyattheragāthā

842.

‘‘Yātaṃ me hatthigīvāya, sukhumā vatthā padhāritā;

Sālīnaṃ odano bhutto, sucimaṃsūpasecano.

843.

‘‘Sojja bhaddo sātatiko, uñchāpattāgate rato;

Jhāyati anupādāno, putto godhāya bhaddiyo.

844.

‘‘Paṃsukūlī sātatiko, uñchāpattāgate rato;

Jhāyati anupādāno, putto godhāya bhaddiyo.

845.

‘‘Piṇḍapātī sātatiko…pe….

846.

‘‘Tecīvarī sātatiko…pe….

847.

‘‘Sapadānacārī sātatiko…pe….

848.

‘‘Ekāsanī sātatiko…pe….

849.

‘‘Pattapiṇḍī sātatiko…pe….

850.

‘‘Khalupacchābhattī sātatiko…pe….

851.

‘‘Āraññiko sātatiko…pe….

852.

‘‘Rukkhamūliko sātatiko…pe….

853.

‘‘Abbhokāsī sātatiko…pe….

854.

‘‘Sosāniko sātatiko…pe….

855.

‘‘Yathāsanthatiko sātatiko…pe….

856.

‘‘Nesajjiko sātatiko…pe….

857.

‘‘Appiccho sātatiko…pe….

858.

‘‘Santuṭṭho sātatiko…pe….

859.

‘‘Pavivitto sātatiko…pe….

860.

‘‘Asaṃsaṭṭho sātatiko…pe….

861.

‘‘Āraddhavīriyo sātatiko…pe….

862.

‘‘Hitvā satapalaṃ kaṃsaṃ, sovaṇṇaṃ satarājikaṃ;

Aggahiṃ mattikāpattaṃ, idaṃ dutiyābhisecanaṃ.

863.

‘‘Ucce maṇḍalipākāre, daḷhamaṭṭālakoṭṭhake;

Rakkhito khaggahatthehi, uttasaṃ vihariṃ pure.

864.

‘‘Sojja bhaddo anutrāsī, pahīnabhayabheravo;

Jhāyati vanamogayha, putto godhāya bhaddiyo.

865.

‘‘Sīlakkhandhe patiṭṭhāya, satiṃ paññañca bhāvayaṃ;

Pāpuṇiṃ anupubbena, sabbasaṃyojanakkhaya’’nti.

… Bhaddiyo kāḷigodhāya putto thero….

8. Aṅgulimālattheragāthā

866.

‘‘Gacchaṃ vadesi samaṇa ‘ṭṭhitomhi’, mamañca brūsi ṭhitamaṭṭhitoti;

Pucchāmi taṃ samaṇa etamatthaṃ, ‘kathaṃ ṭhito tvaṃ ahamaṭṭhitomhi’’’.

867.

‘‘Ṭhito ahaṃ aṅgulimāla sabbadā, sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ;

Tuvañca pāṇesu asaññatosi, tasmā ṭhitohaṃ tuvamaṭṭhitosi’’.



831.
"我成梵天者，无与伦比者，
摧毁魔军众，降伏诸敌者；
无畏我欢喜。"
832.
"请听有眼者，说法如医王；
大雄如狮子，林中作狮吼。
833.
"见此梵天者，无与伦比者；
摧毁魔军众，谁不生净信，
即使黑种姓。
834.
"欲随我者来，不愿者可去；
我今于此处，胜慧者座前，
我将求出家。"
835.
"若尊者欢喜，正等觉教法；
我等亦出家，胜慧者座前。
836.
"三百婆罗门，合掌而启请：
'我等愿修行，梵行於世尊。'"
837.
世尊告世罗：
"善说此梵行，现见无时限；
不空出家者，不放逸修学。"
838.
"自从归依来，具眼者座前；
至今第八日，七日中世尊，
我等已调伏。
839.
"汝是佛导师，汝是破魔者；
断除诸随眠，度己度众生。
840.
"汝越诸依着，摧破诸漏法；
如狮无所取，离诸怖畏者。
841.
"三百比丘众，合掌恭敬立；
伸足大雄者，众龙礼导师。"
...世罗长老...
7. 迦梨瞿昙子跋提耶长老偈
842.
"昔骑象颈上，著细妙衣裳；
食精美白米，配以清净肉。
843.
"今日跋提耶，瞿昙之子我，
满足行乞食；无取着禅修。
844.
"著粪扫衣者，瞿昙之子我，
满足行乞食；无取着禅修。
845.-861.
"常行乞食者...
持三衣者...
次第乞食者...
一座食者...
从钵受食者...
后不受食者...
住阿兰若者...
住树下者...
露地坐者...
住冢间者...
随处而住者...
常坐不卧者...
少欲者...
知足者...
远离者...
不杂处者...
精进者..."[注：845-861偈为重复句式，只改变修行方式]
862.
"舍百两银钵，及黄金百饰；
我取瓦钵来，此为第二灌。
863.
"昔住高墙内，坚固楼阁中；
执剑卫士守，常住於惊惧。
864.
"今日跋提耶，已除诸恐怖；
瞿昙之子我，入林修禅定。
865.
"安住戒蕴中，修习念与慧；
次第而证得，一切结使尽。"
...迦梨瞿昙子跋提耶长老...
8. 央掘魔罗长老偈
866.
"行走的沙门说'我住'，
说我行走而不住；
沙门我问此义理，
'云何汝住我不住？'"
867.
"央掘魔罗我常住，
对一切众生舍杖；
汝於众生不自制，
是故我住汝不住。"

868.

‘‘Cirassaṃ vata me mahito mahesī, mahāvanaṃ samaṇo paccapādi [paccupādi (sabbattha)];

Sohaṃ cajissāmi sahassapāpaṃ, sutvāna gāthaṃ tava dhammayuttaṃ’’.

869.

Icceva coro asimāvudhañca, sobbhe papāte narake anvakāsi [akiri (ma. ni. 2.349)];

Avandi coro sugatassa pāde, tattheva pabbajjamayāci buddhaṃ.

870.

Buddho ca kho kāruṇiko mahesi, yo satthā lokassa sadevakassa;

‘Tamehi bhikkhū’ti tadā avoca, eseva tassa ahu bhikkhubhāvo.

871.

‘‘Yo ca pubbe pamajjitvā, pacchā so nappamajjati;

Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.

872.

‘‘Yassa pāpaṃ kataṃ kammaṃ, kusalena pidhīyati [pithīyati (sī. syā.)];

Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.

873.

‘‘Yo have daharo bhikkhu, yuñjati buddhasāsane;

Somaṃ lokaṃ pabhāseti, abbhā muttova candimā.

874.

[disā hi (syā. ka., ma. ni. 2.352)] ‘‘Disāpi me dhammakathaṃ suṇantu, disāpi me yuñjantu buddhasāsane;

Disāpi me te manuje bhajantu, ye dhammamevādapayanti santo.

875.

‘‘Disā hi me khantivādānaṃ, avirodhappasaṃsinaṃ;

Suṇantu dhammaṃ kālena, tañca anuvidhīyantu.

876.

‘‘Na hi jātu so mamaṃ hiṃse, aññaṃ vā pana kiñcanaṃ [kañcinaṃ (sī. syā.), kañcanaṃ (?)];

Pappuyya paramaṃ santiṃ, rakkheyya tasathāvare.

877.

[theragā. 19] ‘‘Udakañhi nayanti nettikā, usukārā namayanti [damayanti (ka.)] tejanaṃ;

Dāruṃ namayanti [damayanti (ka.)] tacchakā, attānaṃ damayanti paṇḍitā.

878.

‘‘Daṇḍeneke damayanti, aṅkusebhi kasāhi ca;

Adaṇḍena asatthena, ahaṃ dantomhi tādinā.

879.

‘‘‘Ahiṃsako’ti me nāmaṃ, hiṃsakassa pure sato;

Ajjāhaṃ saccanāmomhi, na naṃ hiṃsāmi kiñcanaṃ [kañcinaṃ (sī. syā.), kañcanaṃ (?)].

880.

‘‘Coro ahaṃ pure āsiṃ, aṅgulimāloti vissuto;

Vuyhamāno mahoghena, buddhaṃ saraṇamāgamaṃ.

881.

‘‘Lohitapāṇi pure āsiṃ, aṅgulimāloti vissuto;

Saraṇagamanaṃ passa, bhavanetti samūhatā.

882.

‘‘Tādisaṃ kammaṃ katvāna, bahuṃ duggatigāminaṃ;

Phuṭṭho kammavipākena, anaṇo bhuñjāmi bhojanaṃ.

883.

‘‘Pamādamanuyuñjanti, bālā dummedhino janā;

Appamādañca medhāvī, dhanaṃ seṭṭhaṃva rakkhati.

884.

‘‘Mā pamādamanuyuñjetha, mā kāmaratisanthavaṃ [sandhavaṃ (ka.)];

Appamatto hi jhāyanto, pappoti paramaṃ sukhaṃ.

885.

‘‘Svāgataṃ nāpagataṃ, netaṃ dummantitaṃ mama;

Savibhattesu dhammesu, yaṃ seṭṭhaṃ tadupāgamaṃ.

886.

‘‘Svāgataṃ nāpagataṃ, netaṃ dummantitaṃ mama;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

887.

‘‘Araññe rukkhamūle vā, pabbatesu guhāsu vā;

Tattha tattheva aṭṭhāsiṃ, ubbiggamanaso tadā.

888.

‘‘Sukhaṃ sayāmi ṭhāyāmi, sukhaṃ kappemi jīvitaṃ;

Ahatthapāso mārassa, aho satthānukampito.

889.

‘‘Brahmajacco pure āsiṃ, udicco ubhato ahu;

Sojja putto sugatassa, dhammarājassa satthuno.

890.

‘‘Vītataṇho anādāno, guttadvāro susaṃvuto;

Aghamūlaṃ vadhitvāna, patto me āsavakkhayo.

891.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ;

Ohito garuko bhāro, bhavanetti samūhatā’’ti.

… Aṅgulimālo thero….

9. Anuruddhattheragāthā

892.

‘‘Pahāya mātāpitaro, bhaginī ñātibhātaro;

Pañca kāmaguṇe hitvā, anuruddhova jhāyatu.



868.
"实已久远时，大仙得敬重；
沙门入大林，我闻汝法偈，
当舍千恶业。"
869.
如是盗贼即，舍剑与武器；
投入深涧中，顶礼善逝足；
即求佛出家。
870.
佛陀大悲仙，天人世间师；
告言："来比丘"，即成比丘相。
871.
"昔日放逸者，后来不放逸；
照耀此世间，如月出云翳。
872.
"所作诸恶业，以善业遮蔽；
照耀此世间，如月出云翳。
873.
"年少比丘众，修习佛教法；
照耀此世间，如月出云翳。
874.
"愿诸方听闻，我说法语言；
愿诸方勤修，佛陀之教法；
愿诸方亲近，说法善知识。
875.
"愿诸方常闻，忍辱无诤者；
适时闻正法，如法而奉行。
876.
"必不害我者，亦不害他人；
证得最上寂，护念动不动。
877.
"引水者导水，箭匠调直箭；
木匠调直木，智者自调伏。
878.
"或以杖调伏，或钩或鞭策；
无杖亦无刀，我为彼调伏。
879.
"我名'不害者'，昔为行害者；
今名真实名，我不害众生。
880.
"我昔为盗贼，名闻央掘魔；
为大暴流冲，归依於佛陀。
881.
"我昔血手者，名闻央掘魔；
请看皈依力，有结已断除。
882.
"作如是恶业，多趋向恶趣；
业报所触及，无债受饮食。
883.
"愚人无智慧，耽溺於放逸；
智者护不逸，如护最上财。
884.
"莫耽着放逸，莫贪爱欲乐；
不放逸禅修，得证最上乐。
885.
"善来非恶来，我思虑非恶；
於诸分别法，我得最上者。
886.
"善来非恶来，我思虑非恶；
三明皆已得，佛教已完成。
887.
"或住阿兰若，树下山洞中；
彼时我惊惧，住於彼彼处。
888.
"今我卧安乐，行住皆安乐；
不入魔罗网，蒙师哀愍故。
889.
"我昔婆罗门，高贵两族生；
今为善逝子，法王导师子。
890.
"离爱无执取，守护诸根门；
断除诸恶根，已得漏尽果。
891.
"我已事师竟，已行佛教法；
重担已卸下，有结皆断除。"
...央掘魔罗长老...
9. 阿那律长老偈
892.
"舍离父与母，姊妹及亲族；
舍离五欲乐，阿那律禅修。

893.

‘‘Sameto naccagītehi, sammatāḷappabodhano;

Na tena suddhimajjhagaṃ [suddhamajjhagā (sī. ka.), suddhimajjhagamā (syā.)], mārassa visaye rato.

894.

‘‘Etañca samatikkamma, rato buddhassa sāsane;

Sabboghaṃ samatikkamma, anuruddhova jhāyati.

895.

‘‘Rūpā saddā rasā gandhā, phoṭṭhabbā ca manoramā;

Ete ca samatikkamma, anuruddhova jhāyati.

896.

‘‘Piṇḍapātapaṭikkanto, eko adutiyo muni;

Esati paṃsukūlāni, anuruddho anāsavo.

897.

‘‘Vicinī aggahī dhovi, rajayī dhārayī muni;

Paṃsukūlāni matimā, anuruddho anāsavo.

898.

‘‘Mahiccho ca asantuṭṭho, saṃsaṭṭho yo ca uddhato;

Tassa dhammā ime honti, pāpakā saṃkilesikā.

899.

‘‘Sato ca hoti appiccho, santuṭṭho avighātavā;

Pavivekarato vitto, niccamāraddhavīriyo.

900.

‘‘Tassa dhammā ime honti, kusalā bodhipakkhikā;

Anāsavo ca so hoti, iti vuttaṃ mahesinā.

901.

‘‘Mama saṅkappamaññāya, satthā loke anuttaro;

Manomayena kāyena, iddhiyā upasaṅkami.

902.

‘‘Yadā me ahu saṅkappo, tato uttari desayi;

Nippapañcarato buddho, nippapañcamadesayi.

903.

‘‘Tassāhaṃ dhammamaññāya, vihāsiṃ sāsane rato;

Tisso vijjā anuppattā, kataṃ buddhassa sāsanaṃ.

904.

‘‘Pañcapaññāsavassāni , yato nesajjiko ahaṃ;

Pañcavīsativassāni, yato middhaṃ samūhataṃ.

905.

[dī. ni. 2.222] ‘‘Nāhu assāsapassāsā, ṭhitacittassa tādino;

Anejo santimārabbha, cakkhumā parinibbuto.

906.

[dī. ni. 2.222] ‘‘Asallīnena cittena, vedanaṃ ajjhavāsayi;

Pajjotasseva nibbānaṃ, vimokkho cetaso ahu.

907.

‘‘Ete pacchimakā dāni, munino phassapañcamā;

Nāññe dhammā bhavissanti, sambuddhe parinibbute.

908.

‘‘Natthi dāni punāvāso, devakāyasmi jālini;

Vikkhīṇo jātisaṃsāro, natthi dāni punabbhavo.

909.

‘‘Yassa muhuttena sahassadhā, loko saṃvidito sabrahmakappo;

Vasī iddhiguṇe cutūpapāte, kāle passati devatā sa bhikkhu [sabhikkhuno (sī. ka.)].

910.

‘‘Annabhāro [annahāro (sī.)] pure āsiṃ, daliddo ghāsahārako;

Samaṇaṃ paṭipādesiṃ, upariṭṭhaṃ yasassinaṃ.

911.

‘‘Somhi sakyakule jāto, anuruddhoti maṃ vidū;

Upeto naccagītehi, sammatāḷappabodhano.

912.

‘‘Athaddasāsiṃ sambuddhaṃ, satthāraṃ akutobhayaṃ;

Tasmiṃ cittaṃ pasādetvā, pabbajiṃ anagāriyaṃ.

913.

‘‘Pubbenivāsaṃ jānāmi, yattha me vusitaṃ pure;

Tāvatiṃsesu devesu, aṭṭhāsiṃ sakkajātiyā [satajātiyā (sī.)].

914.

‘‘Sattakkhattuṃ manussindo, ahaṃ rajjamakārayiṃ;

Cāturanto vijitāvī, jambusaṇḍassa issaro;

Adaṇḍena asatthena, dhammena anusāsayiṃ.

915.

‘‘Ito satta tato satta, saṃsārāni catuddasa;

Nivāsamabhijānissaṃ, devaloke ṭhitā tadā.

916.

‘‘Pañcaṅgike samādhimhi, sante ekodibhāvite;

Paṭippassaddhiladdhamhi, dibbacakkhu visujjhi me.

917.

‘‘Cutūpapātaṃ jānāmi, sattānaṃ āgatiṃ gatiṃ;

Itthabhāvaññathābhāvaṃ, jhāne pañcaṅgike ṭhito.

918.

‘‘Pariciṇṇo mayā satthā…pe… bhavanetti samūhatā.

919.

‘‘Vajjīnaṃ veḷuvagāme, ahaṃ jīvitasaṅkhayā;

Heṭṭhato veḷugumbasmiṃ, nibbāyissaṃ anāsavo’’ti.

… Anuruddho thero….

10. Pārāpariyattheragāthā

920.

Samaṇassa ahu cintā, pupphitamhi mahāvane;

Ekaggassa nisinnassa, pavivittassa jhāyino.



893.
"受歌舞围绕，鼓乐声唤醒；
不得其清净，乐着魔境界。
894.
"已超越此已，欢喜佛教法；
超越诸瀑流，阿那律禅修。
895.
"色声味香触，意所乐之境；
皆已超越已，阿那律禅修。
896.
"乞食已回返，独一无伴侣；
寻找粪扫衣，阿那律无漏。
897.
"拣选并拾取，洗染而受持；
智者粪扫衣，阿那律无漏。
898.
"多欲不知足，亲近掉举者；
此等诸恶法，染污善法者。
899.
"正念少欲者，知足无障碍；
乐独住远离，常精进勇猛。
900.
"此等法皆是，助觉善法分；
彼即成无漏，大仙如是说。
901.
"了知我心念，世间无上师；
以意所成身，神通来亲近。
902.
"知我心所思，更为宣说法；
佛喜无戏论，说无戏论法。
903.
"我知彼之法，喜住於教中；
三明皆已得，佛教已完成。
904.
"五十五年来，我常坐不卧；
二十五年来，断除诸睡眠。
905.
"如是心安住，无出入息者；
无动趣寂静，具眼般涅槃。
906.
"以不退转心，安忍诸感受；
如灯火寂灭，心得解脱时。
907.
"此为最后触，牟尼五触者；
正觉涅槃后，更无余法生。
908.
"今不再受生，天界系缚者；
生死轮已尽，不再有后有。
909.
"一刹那能知，千界及梵界；
神通自在者，见天众生灭。
910.
"我昔名食者，贫困求活命；
供养有名声，优波立陀尊。
911.
"今生释迦族，人称阿那律；
受歌舞围绕，鼓乐声唤醒。
912.
"尔时见正觉，导师无所畏；
於彼起净信，出家无家行。
913.
"我知宿命事，忆昔所住处；
生三十三天，为帝释种姓。
914.
"七次为人王，统领四方土；
赡部洲之主，如法以正治；
无刀杖教化。
915.
"此七彼七世，轮回十四处；
忆知昔住处，当时住天界。
916.
"五支定寂静，一境心修习；
得止息安乐，天眼极清净。
917.
"知众生生死，去处来处相；
住五支禅中，知此有余有。
918.
"我已事师竟...有结皆断除。
919.
"跋耆竹村中(位於现尼泊尔境内)，寿命将尽时；
竹丛下无漏，我将入涅槃。"
...阿那律长老...
10. 波罗波利耶长老偈
920.
沙门起思惟，大林花开时；
专一心静坐，远离修禅者。

921.

‘‘Aññathā lokanāthamhi, tiṭṭhante purisuttame;

Iriyaṃ āsi bhikkhūnaṃ, aññathā dāni dissati.

922.

‘‘Sītavātaparittānaṃ, hirikopīnachādanaṃ;

Mattaṭṭhiyaṃ abhuñjiṃsu, santuṭṭhā itarītare.

923.

‘‘Paṇītaṃ yadi vā lūkhaṃ, appaṃ vā yadi vā bahuṃ;

Yāpanatthaṃ abhuñjiṃsu, agiddhā nādhimucchitā.

924.

‘‘Jīvitānaṃ parikkhāre, bhesajje atha paccaye;

Na bāḷhaṃ ussukā āsuṃ, yathā te āsavakkhaye.

925.

‘‘Araññe rukkhamūlesu, kandarāsu guhāsu ca;

Vivekamanubrūhantā, vihaṃsu tapparāyanā.

926.

‘‘Nīcā niviṭṭhā subharā, mudū atthaddhamānasā;

Abyāsekā amukharā, atthacintā vasānugā.

927.

‘‘Tato pāsādikaṃ āsi, gataṃ bhuttaṃ nisevitaṃ;

Siniddhā teladhārāva, ahosi iriyāpatho.

928.

‘‘Sabbāsavaparikkhīṇā, mahājhāyī mahāhitā;

Nibbutā dāni te therā, parittā dāni tādisā.

929.

‘‘Kusalānañca dhammānaṃ, paññāya ca parikkhayā;

Sabbākāravarūpetaṃ, lujjate jinasāsanaṃ.

930.

‘‘Pāpakānañca dhammānaṃ, kilesānañca yo utu;

Upaṭṭhitā vivekāya, ye ca saddhammasesakā.

931.

‘‘Te kilesā pavaḍḍhantā, āvisanti bahuṃ janaṃ;

Kīḷanti maññe bālehi, ummattehiva rakkhasā.

932.

‘‘Kilesehābhibhūtā te, tena tena vidhāvitā;

Narā kilesavatthūsu, sasaṅgāmeva ghosite.

933.

‘‘Pariccajitvā saddhammaṃ, aññamaññehi bhaṇḍare;

Diṭṭhigatāni anventā, idaṃ seyyoti maññare.

934.

‘‘Dhanañca puttaṃ bhariyañca, chaḍḍayitvāna niggatā;

Kaṭacchubhikkhahetūpi, akicchāni nisevare.

935.

‘‘Udarāvadehakaṃ bhutvā, sayantuttānaseyyakā;

Kathaṃ vattenti [kathā vaḍḍhenti (sī. ka.)] paṭibuddhā, yā kathā satthugarahitā.

936.

‘‘Sabbakārukasippāni , cittiṃ katvāna [cittīkatvāna (sī.), cittaṃ katvāna (syā.)] sikkhare;

Avūpasantā ajjhattaṃ, sāmaññatthoti acchati [tiriñcati (?)].

937.

‘‘Mattikaṃ telacuṇṇañca, udakāsanabhojanaṃ;

Gihīnaṃ upanāmenti, ākaṅkhantā bahuttaraṃ.

938.

‘‘Dantaponaṃ kapitthañca, pupphaṃ khādaniyāni ca;

Piṇḍapāte ca sampanne, ambe āmalakāni ca.

939.

‘‘Bhesajjesu yathā vejjā, kiccākicce yathā gihī;

Gaṇikāva vibhūsāyaṃ, issare khattiyā yathā.

940.

‘‘Nekatikā vañcanikā, kūṭasakkhī apāṭukā;

Bahūhi parikappehi, āmisaṃ paribhuñjare.

941.

‘‘Lesakappe pariyāye, parikappenudhāvitā;

Jīvikatthā upāyena, saṅkaḍḍhanti bahuṃ dhanaṃ.

942.

‘‘Upaṭṭhāpenti parisaṃ, kammato no ca dhammato;

Dhammaṃ paresaṃ desenti, lābhato no ca atthato.

943.

‘‘Saṅghalābhassa bhaṇḍanti, saṅghato paribāhirā;

Paralābhopajīvantā, ahirīkā na lajjare.

944.

‘‘Nānuyuttā tathā eke, muṇḍā saṅghāṭipārutā;

Sambhāvanaṃyevicchanti, lābhasakkāramucchitā.

945.

‘‘Evaṃ nānappayātamhi, na dāni sukaraṃ tathā;

Aphusitaṃ vā phusituṃ, phusitaṃ vānurakkhituṃ.

946.

‘‘Yathā kaṇṭakaṭṭhānamhi, careyya anupāhano;

Satiṃ upaṭṭhapetvāna, evaṃ gāme munī care.

947.

‘‘Saritvā pubbake yogī, tesaṃ vattamanussaraṃ;

Kiñcāpi pacchimo kālo, phuseyya amataṃ padaṃ.



921.
"往昔世间主，人中最上者；
比丘众威仪，异於今所见。
922.
"遮寒风衣物，覆羞覆下衣；
食量知适度，对物常知足。
923.
"或精或粗食，或多或少量；
为活命受用，不贪不执着。
924.
"活命资具物，医药诸用品；
不生过剩求，如求漏尽道。
925.
"阿兰若树下，山洞岩窟中；
增长远离行，住此为所依。
926.
"谦逊易扶养，柔软心不硬；
不扰乱无言，思义随顺行。
927.
"因此见威仪，行住坐卧中；
如注油流泻，寂静而调柔。
928.
"诸漏皆已尽，大禅大利益；
长老已寂灭，今少有如是。
929.
"善法诸功德，智慧皆损减；
具胜相教法，渐渐将崩坏。
930.
"恶法诸烦恼，此时已具足；
远离正法者，住持正法余。
931.
"烦恼渐增长，侵入诸众生；
如同罗刹女，戏弄痴狂人。
932.
"为烦恼征服，处处被驱使；
烦恼事显露，如战场宣告。
933.
"舍离於正法，互相相争论；
随逐诸见解，认为此最胜。
934.
"舍弃财妻子，出家无依者；
为取一钵食，行非法之事。
935.
"饱腹至充满，仰卧而睡眠；
醒来谈论事，佛所诃责语。
936.
"学习诸工技，尽心而修学；
内心不寂静，沙门义已失。
937.
"泥团油粉末，水座与饮食；
供养诸居士，欲求更多事。
938.
"牙木与诃子，花果可食物；
种种饮食物，芒果诃梨勒。
939.
"如医生用药，如居士营业；
如妓女装饰，如王者威仪。
940.
"欺诈诡诈者，伪证不明显；
种种诸计谋，受用诸利养。
941.
"依随世俗法，依随种种计；
为活命方便，积聚诸财物。
942.
"以业非以法，摄受诸眷属；
为利非为义，为他人说法。
943.
"诽谤僧团利，僧团外游行；
依他利活命，无惭亦无愧。
944.
"如是未修习，剃发披袈裟；
欲求人尊敬，耽着利与名。
945.
"如是种种行，今时难如法；
未证难证得，已证难护持。
946.
"如履荆棘地，不著履而行；
正念善守护，如是入聚落。
947.
"忆念昔瑜伽，随念彼行迹；
纵在末法时，亦证不死道。"

948.

‘‘Idaṃ vatvā sālavane, samaṇo bhāvitindriyo;

Brāhmaṇo parinibbāyī, isi khīṇapunabbhavo’’ti.

… Pārāpariyo [pārāsariyo (syā.)] thero….

Vīsatinipāto niṭṭhito.

Tatruddānaṃ –

Adhimutto pārāpariyo, telakāni raṭṭhapālo;

Mālukyaselo bhaddiyo, aṅguli dibbacakkhuko.


948.
"说此语已后，沙罗林之中；
此修根沙门，婆罗门涅槃；
仙人尽后有。"
...波罗波利耶长老...
二十偈篇终
其摄颂：
阿提目多与波罗波利耶，
帝罗迦尼与罗塔帕罗，
摩鲁迦与世罗及跋提耶，
央掘与具天眼。



Pārāpariyo dasete, vīsamhi parikittitā;

Gāthāyo dve satā honti, pañcatālīsa [244 gāthāyoyeva dissanti] uttarinti.

波罗波利耶为第十，
二十偈品中所宣说；
偈颂共有二百四，
又加四十五偈也。


